e-e-ISSN 2181-1253
Bosh sahifa / Qaytarib olish siyosati

Maqolani qaytarib olish va nashrdan chiqarish siyosati

Withdrawal, retraction, correction, va expression of concern qoidalari (COPE ko'rsatmalariga muvofiq).

Oxirgi yangilanish: 2026-yil 22-may

1. Umumiy tamoyillar

Uzbek Journal of Science COPE (Committee on Publication Ethics) retraction qoidalariga to'liq rioya qiladi. Nashrdan chiqarish — bu kamdan-kam, lekin nashr yaxlitligini saqlash uchun zarur bo'lgan choradir.

2. Maqolani qaytarib olish turlari

2.1 Withdrawal (qaytarib olish) — nashrdan oldin

Muallif maqolani nashr etilishidan oldin qaytarib olish huquqiga ega. Bu quyidagi bosqichlarda mumkin:

  • Skrining bosqichida — bepul, faqat email orqali so'rov yuborilishi kerak
  • Taqriz bosqichida — bepul, lekin taqrizchilar vaqtini hurmat qilish uchun sabab ko'rsatilishi kerak
  • Qabul qilingach (accepted) — qaytarib olish faqat alohida hollarda (mualliflik nizolari, etik buzilishlar) ruxsat etiladi

Tartib: muallif editor@uzjs.uz ga rasmiy email yuboradi (subject: "Withdrawal request — <Maqola ID>"). Tahririyat 5 ish kuni ichida javob beradi.

2.2 Retraction (nashrdan chiqarish) — nashrdan keyin

Nashr etilgan maqola COPE qoidalariga muvofiq quyidagi hollarda nashrdan chiqarilishi mumkin:

  • Plagiat aniqlanganda (15% dan ortiq mos kelish)
  • Soxta yoki ishlatilgan ma'lumotlar aniqlanganda
  • Bir vaqtda boshqa jurnalda ham nashr etilgan bo'lsa (dual publication)
  • Axloqiy ruxsatnomalar yo'qligi (masalan, IRB approval)
  • Mualliflik nizolari hal qilinmagan bo'lsa
  • Manfaatlar to'qnashuvi oshkor qilinmagan va natijaga ta'sir qilgan bo'lsa
  • Foydalanilgan metodologiya jiddiy noto'g'ri ekanligi keyinchalik aniqlangan bo'lsa

3. Retraction tartibi

  1. Bildirish: har qanday shaxs (muallif, taqrizchi, o'quvchi) shubhalarni editor@uzjs.uz ga yuborishi mumkin
  2. Tergov: tahririyat 30 ish kuni ichida masalani ko'rib chiqadi (COPE Flowcharts asosida)
  3. Mualliflarga javob berish imkoniyati: 14 ish kuni
  4. Qaror: tahririyat hay'ati majlisi
  5. E'lon: retraction notice nashr etiladi (alohida DOI bilan)
  6. Belgilash: asl maqola "RETRACTED" suv-belgisi bilan saqlanadi — o'chirilmaydi (ilmiy yozuv saqlanishi uchun)

4. Tuzatish (Correction/Erratum)

Agar nashr etilgan maqolada kichik xato aniqlansa (matn xatosi, jadval xatosi, mualliflar ro'yxatidagi xato), retraction o'rniga rasmiy Erratum nashr etiladi:

  • Asl maqola o'zgartirilmaydi
  • Erratum alohida DOI bilan nashr etiladi va asl maqolaga havola qiladi
  • Asl maqolada Erratum'ga havola qo'shiladi

5. Tashvish bayonoti (Expression of Concern)

Agar maqolada jiddiy shubhalar bor, lekin tergov yakunlanmagan bo'lsa, tahririyat Expression of Concern e'lon qilishi mumkin. Bu vaqtinchalik chora bo'lib, tergov tugashi bilan retraction yoki uni olib tashlash bilan tugaydi.

6. Qaytarib olish e'lonining mazmuni

Har bir retraction notice quyidagilarni o'z ichiga oladi:

  • Maqola sarlavhasi, mualliflar, asl nashr ma'lumotlari (DOI, jild, son)
  • Retraction sababi (aniq va konkret)
  • Qaror qabul qilgan tomon (tahririyat, muallif, yoki ikkalasi)
  • Retraction sanasi
  • Asl maqola DOI'siga havola

7. Maqolani saytdan olib tashlash

Maqolalar quyidagi kamyob hollardagina saytdan butunlay olib tashlanadi:

  • Sud buyrug'i (court order)
  • Davlat sirini oshkor qilish
  • Boshqa shaxsning sog'lig'iga jiddiy zarar yetkazuvchi noto'g'ri ma'lumot

Bunday holatda ham maqola o'rnida "Removed by Editor" sahifa qoldiriladi.

8. Apellyatsiya huquqi

Mualliflar retraction qaroriga e'tiroz bildirishi mumkin. Apellyatsiya 30 kun ichida editor@uzjs.uz ga yuborilishi kerak. Mustaqil ekspertlar kengashi qarorni qayta ko'rib chiqadi.

9. Aloqa

Retraction yoki withdrawal so'rovlari: editor@uzjs.uz